Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych zmieniają ustawę o systemie oświaty w zakresie organizacji działania szkół i placówek oświatowych. Sprawdź, jak na podstawie nowych przepisów zorganizować działanie stołówek w jednostkach oświatowych oraz jak ewidencjonować związane z tym operacje gospodarcze.
Anna Zienkiewicz
główna księgowa
jednostki oświatowej
Anna Zienkiewicz
główna księgowa
jednostki oświatowej
Rachunek dochodów własnych jednostek budżetowych
Zgodnie z nowymi regulacjami, przedszkola, szkoły i placówki publiczne zakładane i prowadzone przez ministrów i jednostki samorządu terytorialnego są jednostkami budżetowymi.
Ustawodawca w ustawie o finansach publicznych obowiązującej do 31 grudnia 2009 r. przewidział możliwość utworzenia rachunku dochodów własnych przez kierowników państwowych oraz samorządowych jednostek budżetowych, natomiast do końca 2010 r. obowiązują przepisy przejściowe na podstawie których rachunki te mogą być prowadzone.
Samorządowe jednostki budżetowe, mogą gromadzić na rachunku dochodów własnych dochody określone w uchwale przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwalając uchwałę, ustala źródła dochodów własnych oraz ich przeznaczenie, a także wskazuje jednostki budżetowe, które utworzą rachunek. Uchwały mogą także ustalać wysokość wpłaty do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nadwyżki środków obrotowych ustalonej na dzień 31 grudnia.
Ustawodawca w ustawie o finansach publicznych obowiązującej do 31 grudnia 2009 r. przewidział możliwość utworzenia rachunku dochodów własnych przez kierowników państwowych oraz samorządowych jednostek budżetowych, natomiast do końca 2010 r. obowiązują przepisy przejściowe na podstawie których rachunki te mogą być prowadzone.
Samorządowe jednostki budżetowe, mogą gromadzić na rachunku dochodów własnych dochody określone w uchwale przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwalając uchwałę, ustala źródła dochodów własnych oraz ich przeznaczenie, a także wskazuje jednostki budżetowe, które utworzą rachunek. Uchwały mogą także ustalać wysokość wpłaty do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nadwyżki środków obrotowych ustalonej na dzień 31 grudnia.
Środki finansowe pozostające na rachunku, na dzień 31 grudnia 2010 roku, podlegają odprowadzeniu na rachunek budżetu jednostki samorządu terytorialnego w terminie do dnia 5 stycznia 2011 r.
Utworzone przez jednostki budżetowe wydzielone rachunki dochodów własnych mogą funkcjonować zgodnie z dotychczasowymi przepisami, z jednoczesnym regulowaniem zobowiązań i ściąganiem należności, do dnia 31 grudnia 2010 r.
Po upływie tego terminu nieściągnięte należności i nieuregulowane zobowiązania przejmuje jednostka budżetowa, przy której funkcjonowały rachunki dochodów własnych. Środki pieniężne podlegają odprowadzeniu na rachunek pomocniczy odpowiednio państwowej jednostki budżetowej albo samorządowej jednostki budżetowej.
Po upływie tego terminu nieściągnięte należności i nieuregulowane zobowiązania przejmuje jednostka budżetowa, przy której funkcjonowały rachunki dochodów własnych. Środki pieniężne podlegają odprowadzeniu na rachunek pomocniczy odpowiednio państwowej jednostki budżetowej albo samorządowej jednostki budżetowej.
Środki niewykorzystane na dzień 31 grudnia 2010 r. należy rozdzielić od wpłat dokonywanych w trakcie 2011 r., ponieważ te pierwsze mogą zostać wykorzystane tylko do 30 czerwca 2011 r. po tym terminie staja się dochodami jednostki samorządu terytorialnego.
Prowadzenie stołówek w obecnym stanie prawnym
Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może wskazać dochody które jednostka oświatowa może gromadzić na rachunku dochodów własnych czyli m.in. z odpłatności za wyżywienie w stołówkach szkolnych. Organ stanowiący określa również wydatki nimi sfinansowane, które wraz z odsetkami bankowymi przeznaczone mogą być na prowadzenie żywienia w stołówkach.
Dochody zbierane z wpłat za wyżywienie na podstawie np. kwitariusza (z określeniem danych osobowych osoby której dotyczą) są wpłacane do kasy w której wystawiany jest dokument KP. Dochody z kasy uzyskane z wpłat za wyżywienie w stołówkach odprowadzane są następnie na rachunek dochodów własnych szkoły.
Warto pamiętać, aby dokładnie określić dzień miesiąca do której mają być dokonywane wpłaty ponieważ ułatwia to pracę osobom które zajmują się zaopatrzeniem stołówki jak również głównemu księgowemu.
Częstą praktyką jest udzielenie stałej zaliczki osobie która zajmuje się zaopatrzeniem stołówki co usprawnia terminowe dostarczanie produktów spożywczych. Zaliczkę taką rozlicza się w koszty po zakończeniu okresu rozliczeniowego (zgodnie z polityką rachunkowości jednostki np. miesięcznie, kwartalnie, półrocznie, rocznie) zgodnie ze stanem magazynu w szkole.
Niektórym uczniom przysługuje dofinansowanie posiłków z Miejskiego/Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. W takim przypadku należy wystawić notę obciążeniową do MOPS.
Jeśli chodzi klasyfikację budżetową, pamiętaj, że dochody z tytułu wpłat za wyżywienie przyjmowane powinny być na § 0830 - Wpływy z usług a wydatki dokonywane z § 4220 - Zakup środków żywności.
Ewidencja księgowa operacji związanych z prowadzeniem stołówki do końca 2010 r.
- Udzielenie stałej zaliczki pracownikowi szkoły na zaopatrzenie stołówki - 1.000,- zł,
- Wpłata do kasy opłat za wyżywienie - 800,- zł,
- Wpłata z kasy do banku opłat za wyżywienie - 800,- zł,
- Wyciąg bankowy - wpłata opłat za wyżywienie - 800,- zł,
- Nota obciążeniowa MOPS - 400,- zł,
- Wpłata od MOPS - 400,-zł,
- Faktura zapłacona gotówką za żywność - 300,- zł,
- Raport kasowy zestawienie do czeku - 300,- zł,
- Wypłata czekiem z rachunku bankowego - 300,- zł,
- Faktura płatna przelewem za żywność - 500,- zł,
- Zapłata za fakturę przelewem - 500,- zł,
- Rozliczenie zaliczki w koszty - 700,- zł.
- 310 - Materiały /101 - Kasa - 1.000,- zł,
- 101 - Kasa /700 - Sprzedaż produktów i koszt ich wytworzenia - 800,- zł,
- 140 - Krótkoterminowe papiery wartościowe i inne środki pieniężne /101 - Kasa - 800,- zł,
- 132 - Rachunki dochodów własnych jednostek budżetowych /140 - Krótkoterminowe papiery wartościowe i inne środki pieniężne - 800,- zł,
- 201- Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami /700 - Sprzedaż produktów i koszt ich wytworzenia - 400,- zł,
- 132 - Rachunki dochodów własnych jednostek budżetowych/201 - Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami - 400,- zł,
- 400 - Koszty według rodzajów /101 - Kasa - 300,- zł,
- 101 - Kasa /140 - Krótkoterminowe papiery wartościowe i inne środki pieniężne - 300,- zł,
- 140 - Krótkoterminowe papiery wartościowe i inne środki pieniężne /132 - Rachunki dochodów własnych jednostek budżetowych - 300,- zł,
- 400 - Koszty według rodzajów /201 - Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami - 500,- zł,
- 201- Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami /132 - Rachunki dochodów własnych jednostek budżetowych - 500,- zł,
- 400 - Koszty według rodzajów /310 - Materiały - 700,- zł.
Dane wynikające z ewidencji księgowej należy wykazać w 2010 r. w kwartalnym sprawozdaniu RB-34 - kwartalne sprawozdanie z wykonania planów finansowych dochodów własnych jednostek budżetowych i wydatków nimi sfinansowanych.
Zgodnie z § 23 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 lutego 2010 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej, kierownicy jednostek budżetowych dysponujący rachunkami dochodów własnych sporządzają i przekazują sprawozdania tych jednostek do dnia zakończenia ich likwidacji lub zmiany formy organizacyjno-prawnej, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej.
Od 2011 r. dochody na wydzielonym rachunku
„Nowa” ustawa o finansach publicznych przewiduje funkcjonowanie instytucji wydzielonego rachunku.
Samorządowe jednostki budżetowe prowadzące działalność określoną w ustawie o systemie będą gromadziły na wydzielonym rachunku dochody określone w uchwale przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, pochodzące w szczególności:
Samorządowe jednostki budżetowe prowadzące działalność określoną w ustawie o systemie będą gromadziły na wydzielonym rachunku dochody określone w uchwale przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, pochodzące w szczególności:
- ze spadków,
- zapisów i darowizn w postaci pieniężnej na rzecz jednostki budżetowej,
- z odszkodowań i wpłat za utracone lub uszkodzone mienie będące w zarządzie albo użytkowaniu jednostki budżetowej.
Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi w szczególności:
- jednostki budżetowe, które gromadzą dochody,
- źródła, z których dochody są gromadzone na rachunku,
- przeznaczenie dochodów, z tym że dochody wraz z odsetkami nie mogą być przeznaczone na finansowanie wynagrodzeń osobowych,
- sposób i tryb sporządzania planu finansowego dochodów i wydatków nimi finansowanych, dokonywania zmian w tym planie oraz ich zatwierdzania.
Wydatki z rachunku mogą być dokonywane do wysokości kwot zgromadzonych dochodów, w ramach planu finansowego. Dochody na rachunkach mogą być gromadzone od dnia 1 stycznia 2011 r.
Prowadzenie stołówek po 2010 r.
Od 1 stycznia 2011 r., w przypadku gdy organ prowadzący szkołę nie podejmie uchwały o utworzeniu wydzielonego rachunku oraz gdy organ prowadzący nie podjął dotychczas uchwały o utworzeniu rachunku dochodów własnych , dochody zbierane z wpłat za wyżywienie na podstawie np. kwitariusza będą wpłacane do kasy w której wystawiany będzie dokument KP.
Dochody z kasy uzyskane z wpłat za wyżywienie w stołówkach odprowadzane będą na rachunek bieżący szkoły a następnie na rachunek organu prowadzącego szkołę.
Organ prowadzący szkołę zwiększy plan wydatków szkoły w paragrafie 4220 - Zakup środków żywności w dziale i rozdziale właściwym dla jednostki tak aby mogła ona prawidłowo funkcjonować wykonując swoje zadania statutowe.
Dochody z kasy uzyskane z wpłat za wyżywienie w stołówkach odprowadzane będą na rachunek bieżący szkoły a następnie na rachunek organu prowadzącego szkołę.
Organ prowadzący szkołę zwiększy plan wydatków szkoły w paragrafie 4220 - Zakup środków żywności w dziale i rozdziale właściwym dla jednostki tak aby mogła ona prawidłowo funkcjonować wykonując swoje zadania statutowe.
Ewidencja księgowa operacji związanych z prowadzeniem stołówki po 2010 r.
- Udzielenie stałej zaliczki pracownikowi szkoły na zaopatrzenie stołówki - 1.000,- zł,
- Wpłata do kasy opłat za wyżywienie - 800,- zł,
- Wpłata z kasy do banku opłat za wyżywienie - 800,- zł,
- Wyciąg bankowy - wpłata opłat za wyżywienie - 800,- zł,
- Nota obciążeniowa MOPS - 400,- zł,
- Wpłata od MOPS - 400,-zł,
- Faktura zapłacona gotówką za żywność - 300,- zł,
- Raport kasowy zestawienie do czeku - 300,- zł,
- Wypłata czekiem z rachunku bankowego - 300,- zł,
- Faktura płatna przelewem za żywność - 500,- zł,
- Zapłata za fakturę przelewem - 500,- zł,
- Zwrot dochodów na rachunek jednostki nadzorującej - 1.200,- zł,
- Rozliczenie zaliczki w koszty - 700,- zł.
- 310 - Materiały /101 - Kasa - 1.000,- zł,
- 101 - Kasa /700 - Sprzedaż produktów i koszt ich wytworzenia - 800,- zł,
- 140 - Krótkoterminowe papiery wartościowe i inne środki pieniężne /101 - Kasa - 800,- zł,
- 130 - Rachunki bieżące jednostek budżetowych /140 - Krótkoterminowe papiery wartościowe i inne środki pieniężne - 800,- zł,
- 221 - Należności z tytułu dochodów budżetowych /700 - Sprzedaż produktów i koszt ich wytworzenia - 400,- zł,
- 130 - Rachunki bieżące jednostek budżetowych /221 - Należności z tytułu dochodów budżetowych - 400,- zł,
- 400 - Koszty według rodzajów /101 - Kasa - 300,- zł,
- 101 - Kasa /140 - Krótkoterminowe papiery wartościowe i inne środki pieniężne - 300,- zł,
- 140 - Krótkoterminowe papiery wartościowe i inne środki pieniężne /130 - Rachunki bieżące jednostek budżetowych - 300,- zł,
- 400 - Koszty według rodzajów /201 - Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami - 500,- zł,
- 201- Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami /130 - Rachunki bieżące jednostek budżetowych - 500,- zł,
- 222 - Rozliczenie dochodów budżetowych /130 - Rachunki bieżące jednostek budżetowych - 1.200,-zł,
- 400 - Koszty według rodzajów /310 - Materiały - 700,- zł.
Podstawa prawna:
- Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r. nr 157 poz.1240).
- Ustawa przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych z 27 sierpnia 2009 r. (Dz.U. nr 157, poz. 1241).
- Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 1994 r. nr 76, poz. 694 ze zm.).
- Ustawa z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 249 poz. .2104 ze zm.).
- Rozporządzenie Ministra Finansów z 27 czerwca 2006 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz.U. z 2006 r. nr 115 poz. 781 ze zm.).
- Rozporządzenie Ministra Finansów z 3 lutego 2010 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz.U. nr 20 poz. 103)
